19 desember, 2025

Costa Rica (8) Himinblá á og tré

Frásögnin hefst hér
FRAMHALD AF ÞESSU

Ég hef áður minnst á það, að ég vissi í rauninni ekkert hvernig leið okkar lá um Costa Rica, utan, auðvitað, að kort af leiðinni fylgdi ferðagögnum. Ég var bara ekkert með ferðagögnin á mér og beindi athyglinna að einhverju öðru í staðinn. Það skipti svo sem ekki miklu hvert leiðin lá hverju sinni, heldur snérist þetta um að njóta þess sem bar fyrir augu.
Carlos bílstjóri og Guðni farastjóri
vinna að því að koma fólkinu í rútuna.
Það var í rauninni ekki fyrr en ég ákvað að setjast niður og taka saman yfirlit um ferðalagið, sem ég áttaði mig á mikilvægi þess, að hafa nokkuð á hreinu hvernig þeir vegir sem ekið var um lágu og hvar þeir staðir sem komið var við á, voru. Viti menn, mér tókst með aðstoð símans míns að finna út úr þessu, ekki síst vegna þess að allar myndir sem ég tók á hann, eru nákvæmlega merktar inn á kort. Þetta var mikilvæg uppgötvun fyrir framhaldið.

Þegar hér var komið var kominn þriðjudagurinn 18. nóvember og framundan lengsti akstur í þessari ferð, um 170 kílómetrar, sem google segir að taka tæpa 4 klst. ef hvergi væri áð, en það lá fyrir, að áningarstaðir yrðu í það minnsta þrír.
Hér fyrir neðan er kort af leiðinni sem ekin var þennan dag, frá bækistöðinni við Blue River (Río Azul/Bláá) til Los Lagos (Vatnanna/Stöðuvatnanna), en þar beið okkar gisting næstu þrjár nætur.

Ég tók nokkrar myndir á simann út um rútuglugga á leiðinni,
en þær eru númeraðar, eftir því sem ferðinni vatt fram.

Það voru símamyndirnar sem sýndu mér fram á það, að ferðin þennan dag hófst með því að ekið var í norður, í átt að Nicaragua. Þegar komið var að bæ eða þorpi sem ber nafnið Brasilia, var svo beygt til hægri.

Í grennd við Brasilia. Börn að leik fyrir utan heimili sitt,
og hestur á beit hálfur ofan í læk.


Eftir það bar svo sem fátt til tíðinda, en ég tók myndir við og við til að halda til haga umhverfinu sem við ókum um.


Það verður ekki sagt að í norðurhluta Costa Rica búi fólk við ríkidæmi á vestrænan mælikvarða, en ekki virtust börnin sem urðu á vegi okkar, vera neitt illa haldin, eða óhamingjusöm. Ríkidæmi felst nefnilega ekki bara í flottum húsum, glæsikerrum, eða feitum bankareikningum.

Segir nú fátt af ferð okkar fyrr en við komum til Upala, sem er um 15.000 manna bær og þar er tækniskóli á miðstigi að minnsta kosti, flugvöllur og spítali. Ekki áttum við neina viðdvöl þar, heldur var tekin beygja til hægri og haldið í suðurátt, allt þar til er við komum  til Bijaga de Upala sem er í Alaujela héraðinu.  Þar réttum við úr fótunum og okkar beið ágætur hádegisverður, á veggjalausum veitingastað. Þar valdi maður bara grunn (hrísgrjón af ýmsu tagi, baunir, grænmeti, ávexti) og síðan kjöttegund með. 
Eftir hádegisverðinn lá leiðin inn á einskonar þverveg í austurátt og ætlunin að kíkja aðeins á tvö áhugaverð náttúrufyrirbæri.

Þrír ferningar, f.v. hádegisverðarstaðurinn, Río Celeste (Himinbláa áin), Arbol de la Paz (Friðartréð)

Río Celeste

Við renndum yfir brú á Río Celeste, en handan hennar stöðvaði Juan Carlos, bílstjóri, og við fengum aðeins að kynna okkur þessa ágætu á, sem er himinblá á litinn, vegna allrei steinefnanna sem hún er mettuð af, enda er hún upprunnin á eldfjallasvæði. Þessi staður virðist hafa talsvert aðdráttarafl og þarna kom fólk bæði til að skoða og stunda böð. Við vorum nú bara á leið framhjá og því var ekki stansað lengi, en nóg til þess þó, rölta niður að ánni og taka myndir. Enginn úr hópnum lét vaða út í, enda kunnum við ekki á þær siðareglur sem gilda varðandi sundspretti á þessum stað. Sáum þó nokkra stunda einhverskonar böð.





Annar fararstjórnanna, hann Carlos átti afmæli flesta daga þessarar ferðar og því við hæfi að taka af honum eins og eina mynd á þessum stað, ásamt "unglingnum" honum Sighvati.

Arbol de la Paz

Áfram var svo haldið til austur um stund, en þá komum við á stað sem ekki lætur mikið yfir sér. Það er staðurinn þar sem friðartréð mikla er að finna.
Ekki neita ég því, að þessi risi er ansi áhrifamikill í látleysi sínu og risastærð. Þetta er ekki trjátegund sem hægt væri að rækta á Íslandi. Heiti þess mun vera Kapok/Ceiba (Ceiba pentandra), en mér hefur ekki tekist að finna íslenskt heiti á því. Mælingar á því, sem ég fann hér, greina frá því að við mælingu á því árið 2021 haf komið í ljós, að í 1.30 m hæð var ummál þess 22,55m og hæðin tæpir 50 metrar. Talið er að því hafi verið plantað þarna, eða sáð í kringum 1650 AD ± 200 ár, sem þýðir að það er 375 ± 200 ára gamalt. 
Á skilti sem er að finna við tréð stendur: 

Arbol de la Paz
Comite de recursos naturales XL semana de concervacion
4-10 Junio 1989
Friðartré
Náttúruauðlindanefnd XL Náttúruverndarvika
4-10 júní 1989

Ég vísa þessu máli til þeirra sem vita meira um þetta tré og sögu þess. Hér eru myndir af því:





Eftir sæmilegan tíma í undrun og aðdáun, stigum við ferðafélagarnir aftur um borð í rútuna, héldum svo áfram til austurs um stund, en þá lá leiðin til suðurs, til móts við eldfjallið Arenal, sem rís til himins fyrir ofan dvalarstað okkar næstu þrjár nætur: Los Lagos.


Ef einhver skyldi ekki átta sig á því, þá má fá stærri útgáfu af myndum með því að smella á þær. 😜  Þá ítreka ég, að tölustafir á myndum vísa til kortsins efst. 




17 desember, 2025

Costa Rica (7) Matur

Frásögnin hefst hér
FRAM HALD AF ÞESSU

Eftir að ljóst var að farið var að fjara undan morgunfjöri fuglanna í Blue River, tók við morgunverður og fljótlega eftir það beið hópsins næsta atriði á dagskránni. 
Þarna skammt frá er fjölskylda sem ástundar það, að taka við ferðahópum til að kynna þeim matargerð heimamanna. Þessi starfsemi þeirra ber heitið La Cocina de Mayrita. Þetta reyndist talsvert áhugaverð heimsókn.
Aftur kom  sami bíll og hafði flutt okkur í gönguna daginn áður og flutti hópinn í tveim ferðum svona tíu mínútna akstursleið. Sem fyrr gerði ég mér enga grein fyrir áttum, en með því að leita að svona "cocinu" í grennd við bækistöðvar okkar, rakst ég á  facebook síðu og bar kennsl á fjölskylduna sem þarna tók á móti okkur. Þarna er um að ræða hjón, ásamt þrem stálpuðum börnum sínum og konu sem sá um uppvask. Húsfreyjan stýrði þessu öllu og börnin héldu hvert um sig utan um ákveðna þætti eldamennskunnar.  


Það sem einna fyrst vakti athygli, þegar við komum inn í allstóran sal (veggjalausan, að sjálfsögðu) var kyrkislanga, sem hafði komið sér fyrir inni í einum veggnum. Hún var afar digur um miðjuna og þar með í miðjum klíðum að melta einhverja bráð og ekki líkleg til stórræða. Samt stafaði af henni ákveðinni sálrænni ógn og þar sem hún færði sig smám saman til inni í rimlaútveggnum, færði fólk sem sat við borð í nágrenninu sig aðeins í burtu, hægt og hljótt. Heimamenn létu sér fátt um finnast, enda slangan ekki af þeirri stærð sem myndi ráða við að kyrkja fólk. Þar kom, að vanir menn tóku sig til og handsömuðu gripinn. Þeir stóðu afskaplega varlega að því verki, af einhverjum ástæðum. Þannig þurfti að grípa slönguna, rétt fyrir aftan hausinn svo ekki yrði vessen, væntanlega. Hvað varð svo um hana eftir það, veit ég bara ekki. Sennilegast var farið með hana eitthvert út í skóg.



Að slöngunni slepptri, fólst heimsóknin aðallega í tvennu:
1. Hópurinn fékk kennslu í að fletja út deig þannig, að úr yrðu kringlóttar hveitikökur. Börnin gengu á milli og leiðbeindu og gerðu athugasemdir. Að því búnu fór hver með sína köku og brá henni á steikarplötu (einnig með leiðbeiningum). Á meðan gekk húsfreyjan á milli og sýndi hvernig ostur var búinn til úr mjólk, svo eftir varð mysa, sem kálfinum á bænum var síðan gefin úr pela.  Ostinn fengum við síðan á kökuna okkar, ásamt sýrðum rjóma (held ég) og svo Lizano Salsa sósu. 
Þetta varð forrétturinn okkar. 


2. Aðalrétturinn var svo unninn í sameiningu og fékk fólk þar að snerta á og taka þátt í ýmsum þáttum matreiðslunnar frá grunni. Þar var sko handagangur í öskjunni. Ég hygg að mitt stærsta hlutverk við matseldina hafi verið að djúpsteikja banana. Þarna er ekki um að ræða banana eins og við erum vön hér, heldur einhverskonar matarbanana. Eftir að búið var að steikja þá voru þeir einna líkastir frönskum kartöflum og gegndu einhverju slíku hlutverki með matnum.



Allt að verða klárt og fólk bíður matarins.

Á þessari græju var eldað.

Fjölskyldan sem stýrði matarupplifuninni

Þarna var eldað af kappi og að því kom, að allt var klárt og við gengum að hlaðborði og fylltum á diskana okkar.
Svona leit minn réttur út og þarna má meðal annars sjá steiktu banana. Þetta bragðaðist aldeilis ágætlega, eins og reyndar allur maturinn í þessari ferð. 


Eftir matinn hellti húsfreyjan upp á ágætt kaffi, meðan slangan hélt áfram að fikra sig eftir rimlaútveggnum, en hætti sér aldrei inn fyrir.


Þarna í kring voru, á meðan á matarstandinu stóð, allskyns dýrategundir, t.d. þrír hundar, kálfur, gæs, hegrar, kettir, endur og fleira. Þá var þarna fyrir utan maður með langa stöng sem hann notaði til að ná í kókoshnetur, sem hann hjó síðan eftir kúnstarinnar reglum.  






Þetta var ágætis heimsókn bara og nú var framundan slökun á Blue River og frekari könnun á staðháttum.  Það var þennan dag, eins og nokkra aðra í ferðinni, að maður gat ekki sé fyrir hvenær himnarnir helltu úr sér og oft gerðist það án nokkurs fyrirvara, til dæmis eftir að við vorum komin aftur til Blue River úr  matarferðinni. Þarna fékk maður smjörþefina af því hvað raunveruleg rigningardemba er.


Framundan var síðasta nóttin á þessu skemmtilega svæði, morguninn eftir var haldið í talsvert langa keyrslu til næsta áfangastaðar, sem var La Fortuna, en meira það síðar.

16 desember, 2025

Costa Rica (6) Fuglar

Frásögnin hefst hér
FRAMHALD AF ÞESSU

Mánudagurinn 17. nóvember rann upp í kringum fótaferðartíma okkar fD um miðja nótt. Á endanum fór að birta og framundan fuglaskoðun með Alejandro, en hún skyldi hefjast um kl. 6. Nokkru áður var orðið nógu bjart til að kíkja út, í þeirri von að einhverjir fuglar væru snemma á fótum. Þar með hélt ég út fyrir hússins dyr með myndavélina og áfesta stóru lisnuna mína. Nú skyldi hún fá að njóta sýn. Ekki var ég lengi búinn að bíða á pallinunm fyrir framan húsið, áður en hreyfinga varð vart í trjágróðrinum fyrir framan.


Meðal fiðurfjárins sem þarna nuddaði stírurnar úr augunum var íðilfagur TOUKAN:




Reyndar á ég haug af myndum í viðbótar af þessum gesti, en það verður að draga línu í sandinn. 

Nú var klukkan að verða sex og þá safnaðist hópurinn, sem ekki hafði ákveðið að koma ekki í þessa fuglaskoðun, eða þá svaf yfir sig, saman á tilteknum stað þar sem Alejandro var fyrir með kíkinn sinn á þrífæti. Í gegnum hann fékk fólk síðan að skoða fuglalífið sem við blasti, en ég lét mér nægja stóru linsuna mína. 

Hér fyrir neðan er hluti afrakstursins af þessum morgni.  Ég get þess, að ég freistaði þess að leita uppi heiti fuglanna, en tek ekki ábyrgð á því hvort ég hef fundið rétta greiningu. Það væri gaman að fá skilaboð um það frá þeim sem vita betur og ekki myndi ég afþakka íslensk nöfn þeirra, eftir því sem til eru.












... væntanlega bætast fleiri undradýr við, þótt síðar verði.
Þetta læt ég duga af fuglaskoðun við Bláá.

Costa Rica (5) Meira nágrenni

Frásögnin hefst hér
FRAMHALD AF ÞESSU
 Það bar eðlilega margt nýstárlegt fyrir augu á göngunni að fossinum, sem tæpt var á í síðasta kafla, og þar á meðal voru bleikir bananar, en fleira bar fyrir augu eftir að aftur var komið í bækistöðina á Blue River.

Eins og áður er nefnt notuðum við síðdegið til að kanna aðeins nánar aðstæður á staðnum. Þar voru allskyns stígar, þvers og kruss og alls ekki auðratað fyrir fólk af okkar tagi, enda fór svo að við villtumst af réttri leið, en fundum hana svo á ný. Þetta er stórt svæði og margt hægt að gera. Þarna voru leirböð og náttúrugufubað, krókódílatjörn, fiðrildahús, og spa, svo eitthvað sé nefnt. Við fundum heita potta, sundlaugar, leirböðin og gufubaðið, fóðurstöð fyrir kólibrífugla, grasagarðinn og fleira, en ýmislegt fundum við aldrei, enda ekki tími til mikillar leitar. 
Skoðunarferðin hófst með því við skelltum okkur í ágætan heitan pott:

Mynd af vef.


Leirböðin. Þar makaði maður sig í leir úr leirpotti. Svo var bara farið í útisturtu á eftir. Hvað leirinn átti að gera manni, veit ég ekki, þó ég hafi nú aðeins makað á mig.

Leirpotturinn

Þarna fjærst er gufubaðið, sem er ansi magnað þegar inn er komið, en ekki fann ég leið til að mynda þar innan dyra - vegna gufu.
Allmargir kólibrífugla voru að sveimi í kringum fóðurstöðvar sem hafði verið komið fyrir.

Það næsta sem við sáum svo af kólibrí var, þegar Carlos hafði bjargað einum úr sjálfheldu, þannig að við gátum virt hann fyrir okkur í návígi. 

Alejandro sat ekki heldur auðum höndum og áður en við var litið var hann búinn að koma auga á letidýr í trjátoppi. Ég held að mér hafi tekist að koma auga á það, en er ekki viss. Alejandro var búinn að stilla upp sjónaukanum sínum, á þrífæti og þar í gegn gátum við virt letingjann fyrir okkur. Svo tók A.  þessa mynd á símann minn í gegnum sjónaukann.


Þetta mun hafa verið ungt dýr og mig  minnir að sérfræðingurinn okkar hafi sagt að um kvendýr væri að ræða. Það fylgdi sögunni, að letidýr héldi sig að mestu í trjákrónum, en um það bil vikulega klifraði það til jarðar til að sinna frumþörfum.
Þarna var ég bara með litlu, biluðu linsuna á myndavélinni og lét því þessa duga, en verð að viðurkenna að hún er bara ansi góð og fæ ekki betur séð en dýrið hugsi sem svo, með nokkrum þóttasvip: "Reyniði bara að ná mér, manndýrin ykkar!"

Þetta er orðið frá þessum sunnudegi, 16. nóvember. Framundan var að búa sig undir að vakna fyrir allar aldir daginn eftir til að fara í fuglaskoðun með stóru linsuna klukkan 6. Eitt augnablik hvarflaði að mér, hvort ég ekki kannski að láta símann vekja mig. Það var áður en það rann upp fyrir mér, að þá yrði klukkan 12 á hádegi á Íslandi, svo ég hætti snarlega við. Enda kom í ljós, að við vorum bæði sprottin á fætur um 3.30 og trúðum því að aðlögun okkar að tímamuninum væri komin vel á veg.




Costa Rica (17) Norður í svalann - lok

Frásögnin hefst  hér FRAMHALD AF  ÞESSU -------------------------------------- Að morgni mánudagsins 24. nóvember lá fyrir, eins og alltaf v...